Wysłany: 2007-10-21, 12:19 Wiersz sylabiczny - co to takiego?
Wiersz sylabiczny - co to takiego?
Czytając wiele wierszy gładko rytmicznie przemykamy się po kolejnych strofach. Bardzo często zdarza nam się jednak zatrzymywać w czytaniu. Sprawdźmy wtedy ilość sylab w tym wersie i porównajmy z innymi wersami strofy. Prawie na pewno będzie tam ich rozbieżna ilość. Wiersz sylabiczny ma stałą ilość sylab w wersach, ale także przy wersach dłuższych niż ośmiosylabowe tzw. średniówkę czyli dodatkowy podział wewnątrz wersu:
Przeklęta! Ty wydarłaś + ostatnie godziny
Szczęścia mego na ziemi + ty żądłem gadziny
Wygnałaś na samotność! + Bądź wiecznie przeklęta! -
(J. Słowacki, Przeklęstwo. Do***)
Z inną intonacją czytać będziemy 13–zgłoskowiec pisany w formacie 8-5 a inaczej w formacie 7-6. Z inną intonacją będziemy go czytać i odbierać. Najczęściej uprawianymi formatami sylabowca są 8-zgłoskowiec, 11-zgłoskowiec (5 + 6) i 13-zgłoskowiec (7 + 6). Obrosły one dużą tradycją poetycką i dzięki temu stały się rozpoznawalne jako ustalone jednostki miary wierszowej, nawet gdy występowały rozproszone, np. w wierszu nieregularnym sylabicznym.
W wierszu sylabicznym nieregularnym zanika prawo równej ilości sylab w wersie, jednak średniówka i rytm występują tu także.
Tam księga sybilińska przyszłych losów świata - a-13 (7+6)
Tam, na dole! b-4
Patrz, patrz, przyszłe wypadki i następne lata a-13 (7+6)
Jak drobne ptaki, gdy orła postrzegą, c-11 (5+6)
Mnie, orła na niebie! d-6
Patrz, jak do ziemi przypadają, biegą, c-11 (5+6)
Jak się stado w piasek grzebie - d-8
Za nimi, hej, za nimi oczy me sokole, b-13 (7+6)
Oczy błyskawice, e-6
Za nimi szpony moje! - dostrzegę je, schwycę e-13 (7+6)
(A. Mickiewicz, Dziady, cz. III)
Małymi literkami w podanym przykładzie wskazano które strofy z którymi się rymują.
No tak ale co to jest takiego ten rym? Najogólniej są to powtórzenia jednakowych lub podobnych, najczęściej zakończeń wyrazów w końcówkach wersów.
Opracowano na podstawie:
1. Zarys teorii literatury – 1975- M. Głowiński
2. Poetyka teoretyczna – 1978 – M.R. Mayerowa
3. Zawierzyć poezji – 1997- S.Heaney
4. Leksykon PWN
Leszku, trochę mi jaśnieje w łepetynie, ale przyznaję,że to nie jest łatwe....
Dziękuję za linka...podumam nad nim
_________________ kto piórem walczy temu chwała
niech niepokorne wiersze pisze
dla mnie poezja to nieśmiałość
anioła który odszedł w ciszę - Grzegorz Szafoni
Dołączyła: 29 Lis 2007 Posty: 168 Skąd: z Mińska Mazowieckiego
Wysłany: 2008-10-16, 21:58
Leszek Wlazło napisał/a:
Bardzo często zdarza nam się jednak zatrzymywać w czytaniu. Sprawdźmy wtedy ilość sylab w tym wersie i porównajmy z innymi wersami strofy. Prawie na pewno będzie tam ich rozbieżna ilość.
Prawie na pewno, ale gdy ilość sylab zgadza się, a mimo to coś nie gra? Nawet ze średniówką wstawioną we właściwe miejsce? Zwykle problemem jest to, że twórca wpadł w pewnym miejscu wiersza w sylabotoniczność, której przestał być wierny. I coś, co rytmicznie nam stukało w uchu, zaczyna rytm tracić lub siłą przyzwyczajenia narzucać nam akcenty w dziwaczny sposób.
Przykład:
W ostry mróz chłopek wiózł
Z lasu chrust na wozie,
Skrzypi coś, oś nie oś,
Trzaska chrust na mrozie.
Równo po 6 sylab. Zachowam ilość sylab, zachowam przerwę na oddech w tym samym miejscu. Co się stanie z rytmem? -
W ostry mróz chłopek wiózł
Z lasu chrust na wozie,
Skrzypi coś, oś nie oś,
Chrust trzaska na mrozie.
Komu nie przeczytało się na koniec "chrust trzaska na mrozie"?
Rytm wiersza wyznaczyły akcenty równo rozłożone w wersach wg schematu:
Ss S / Ss S
Ss Ss Ss
a po zmianie w ostatnim wersie powstało:
S Sss Ss
i stąd zgrzyt.
Wiek: 63 Dołączył: 16 Mar 2009 Posty: 95 Skąd: Warszawa
Wysłany: 2009-03-17, 10:19
Ponoć najlepszymi telegrafistami byli ci, którzy uczyli się i potem pracowali na tzw. melodię.
Gdy skrobię wiersz nie liczę nigdy sylab.
Nie pozwala mi "perkusja" którą słyszę podczas pisania.
Nie znam się, ale znawcy mówią że to dobrze.
Dołączę link do opracowania o systemach numerycznych wiersza polskiego, które może może posłużyć jako drobne uzupełnienie powyższego tematu:
http://www.grupaphp.com/p...ynumeryczne.php
