[an]

Pierwsza pełna biografia Vlada Tepesa (1431-1476), hospodara wołoskiego w latach 1448, 1456-1462 oraz 1476, pochodzącego z dynastii Besarabów. Postaci demonicznej, a zarazem fascynującej… Nie da się go jednoznacznie ocenić. Genialny polityk, wprawny i wszechstronnie wyszkolony wojownik, człowiek o niebywałej inteligencji…, a zarazem jeden z największych tyranów w historii. To on stanowił inspirację dla Brama Stokera, gdy ten pisał „Draculę”, nowatorską powieść o rumuńskim księciu – wampirze…
Jak pisze sam Matei Cazacu w przedmowie swej książki: „Nie jest moim celem wybielanie Włada Drakuli i oczyszczanie go z oskarżeń(…). Czytelnikowi chciałbym tu przedstawić możliwie najuczciwszy portret tego średniowiecznego księcia, który był postacią nieprawdopodobnie złożoną, funkcjonującą w równie złożonym świecie polityki i dyplomacji. Pragnąłbym uniknąć stereotypów, zgodnie z którymi człowiek jest albo dobry, albo zły, pobożny albo bluźnierczy, odważny albo tchórzliwy, rozsądny albo impulsywny. Przypadek Włada Drakuli pokazuje, z jaką pokorą każdy biograf musi się pochylać nad swoim dziełem – zawsze niepełnym i nigdy do końca bezstronnym.”
Cazacu jest absolwentem Uniwersytetu w Bukareszcie i to dzięki najsłynniejszemu wówczas historykowi rumuńskiemu, Constantinowi C. Giurescu, na temat swej pracy magisterskiej obrał właśnie postać Tepesa (Wład Palownik. Monografia historyczna – 1969), by później iść już tym śladem... Studiował też w paryskiej Ecole national des chartes - uczelni kształcącej w zakresie archiwistyki, pracy ze źródłami, itp. Opublikował wiele artykułów na temat Drakuli, a w 1987 roku podczas konferencji w Boston College po raz pierwszy wyraził publicznie pogląd o kilku różnych Tepesa – bo dla jednych był on wołoskim księciem, dla innych - tyranem opisywanym w niemieckich opowieściach, wielkim panem – takie określenie znajdujemy w tekstach rosyjskich, księciem – rewolucjonistą, jak pisali o nim postbizantyjscy autorzy greccy, na koniec zaś – wampirem… Brzmi absurdalnie? Odsyłam do książki – tylko po jej lekturze można zweryfikować tę (szaloną?) tezę… Przy czym z całą pewnością nie chodzi tu o dosłowne, spłycone do żywego trupa wysysającego krew, znaczenie słowa „wampir”.
Choć to książka historyczna, czyta się ją z zapartym tchem. Cenna nie tylko ze względu na wnikliwą charakterystykę i dzieje wołoskiego księcia, ale także z racji opisanych w niej złożonych realiów średniowiecznej Wołoszczyzny i terenów ościennych, a także całej Europy. Jakże odmienia spojrzenie na tamte czasy!… Jedna z ważniejszych książek na mojej liście.
(A na zarys owej demonicznej natury Tepesa natrafić można także w powieści „Historyk” Elizabeth Kostovy – ale to tak notabene.)

Pierwsza pełna biografia Vlada Tepesa (1431-1476), hospodara wołoskiego w latach 1448, 1456-1462 oraz 1476, pochodzącego z dynastii Besarabów. Postaci demonicznej, a zarazem fascynującej… Nie da się go jednoznacznie ocenić. Genialny polityk, wprawny i wszechstronnie wyszkolony wojownik, człowiek o niebywałej inteligencji…, a zarazem jeden z największych tyranów w historii. To on stanowił inspirację dla Brama Stokera, gdy ten pisał „Draculę”, nowatorską powieść o rumuńskim księciu – wampirze…
Jak pisze sam Matei Cazacu w przedmowie swej książki: „Nie jest moim celem wybielanie Włada Drakuli i oczyszczanie go z oskarżeń(…). Czytelnikowi chciałbym tu przedstawić możliwie najuczciwszy portret tego średniowiecznego księcia, który był postacią nieprawdopodobnie złożoną, funkcjonującą w równie złożonym świecie polityki i dyplomacji. Pragnąłbym uniknąć stereotypów, zgodnie z którymi człowiek jest albo dobry, albo zły, pobożny albo bluźnierczy, odważny albo tchórzliwy, rozsądny albo impulsywny. Przypadek Włada Drakuli pokazuje, z jaką pokorą każdy biograf musi się pochylać nad swoim dziełem – zawsze niepełnym i nigdy do końca bezstronnym.”
Cazacu jest absolwentem Uniwersytetu w Bukareszcie i to dzięki najsłynniejszemu wówczas historykowi rumuńskiemu, Constantinowi C. Giurescu, na temat swej pracy magisterskiej obrał właśnie postać Tepesa (Wład Palownik. Monografia historyczna – 1969), by później iść już tym śladem... Studiował też w paryskiej Ecole national des chartes - uczelni kształcącej w zakresie archiwistyki, pracy ze źródłami, itp. Opublikował wiele artykułów na temat Drakuli, a w 1987 roku podczas konferencji w Boston College po raz pierwszy wyraził publicznie pogląd o kilku różnych Tepesa – bo dla jednych był on wołoskim księciem, dla innych - tyranem opisywanym w niemieckich opowieściach, wielkim panem – takie określenie znajdujemy w tekstach rosyjskich, księciem – rewolucjonistą, jak pisali o nim postbizantyjscy autorzy greccy, na koniec zaś – wampirem… Brzmi absurdalnie? Odsyłam do książki – tylko po jej lekturze można zweryfikować tę (szaloną?) tezę… Przy czym z całą pewnością nie chodzi tu o dosłowne, spłycone do żywego trupa wysysającego krew, znaczenie słowa „wampir”.
Choć to książka historyczna, czyta się ją z zapartym tchem. Cenna nie tylko ze względu na wnikliwą charakterystykę i dzieje wołoskiego księcia, ale także z racji opisanych w niej złożonych realiów średniowiecznej Wołoszczyzny i terenów ościennych, a także całej Europy. Jakże odmienia spojrzenie na tamte czasy!… Jedna z ważniejszych książek na mojej liście.
(A na zarys owej demonicznej natury Tepesa natrafić można także w powieści „Historyk” Elizabeth Kostovy – ale to tak notabene.)

[an]

Chyba winna jestem dopowiedzenie... Napisałam, że książkę czyta się z zapartym tchem, podczas gdy na jednej ze stron opisujących "Drakulę" spotkałam się z opinią, że jest ona trudna do ogarnięcia dla kogoś bez szczegółowej wiedzy historycznej w tym temacie. Cóź, zdecydowanie się z tym nie zgadzam. Owszem, ilość informacji na temat ówczesnej sytuacji geopolitycznej jest ogromna, te wszystkie fakty i daty mogą początkowo przytłoczyć. Bywało, że musiałam jakiś fragment czytać kilkakrotnie, by przyswoić jego treść w pełni. Ale w końcu to książka historyczna, a nie jakieś łatwe, lekkie i przyjemne czytadło. Z zapartym tchem może więc dla zainteresowanych, żądnych wiedzy o tej charyzmatycznej postaci...

Chyba winna jestem dopowiedzenie... Napisałam, że książkę czyta się z zapartym tchem, podczas gdy na jednej ze stron opisujących "Drakulę" spotkałam się z opinią, że jest ona trudna do ogarnięcia dla kogoś bez szczegółowej wiedzy historycznej w tym temacie. Cóź, zdecydowanie się z tym nie zgadzam. Owszem, ilość informacji na temat ówczesnej sytuacji geopolitycznej jest ogromna, te wszystkie fakty i daty mogą początkowo przytłoczyć. Bywało, że musiałam jakiś fragment czytać kilkakrotnie, by przyswoić jego treść w pełni. Ale w końcu to książka historyczna, a nie jakieś łatwe, lekkie i przyjemne czytadło. Z zapartym tchem może więc dla zainteresowanych, żądnych wiedzy o tej charyzmatycznej postaci...