Wysłany: 2018-04-30, 22:12 Profilaktyka zdrowia? Krótka historia absurdu
Pewnie ten temat nigdy by nie powstał, gdyby nie to, że podjęłam dalsze kształcenie. Prowadząca zajęcia z przedmiotu "Edukacja zdrowotna" zwróciła otóż uwagę na taki problem: jak to możliwe, że do powszechnego użytku weszło pojęcie "profilaktyka zdrowia" (stosowane zamiennie z "profilaktyką zdrowotną").
Rozłóżmy owo pojęcie na czynniki pierwsze:
Czym jest profilaktyka?
Encyklopedia PWN: profilaktyka [gr. prophylaktikós ‘zapobiegawczy’], zapobieganie, prewencja, zespół działań i środków stosowanych w zapobieganiu występowaniu zjawisk niepożądanych i negatywnych w przyrodzie, w tym w życiu ludzkim, jednostkowym bądź społ.;
Słownik języka polskiego PWN: profilaktyka «działania mające na celu zapobieganie niekorzystnym zjawiskom, zwłaszcza chorobom»
A czym jest zdrowie?
Encyklopedia PWN: zdrowie, wg konstytucji Świat. Organizacji Zdrowia (1948) stan dobrego pełnego samopoczucia (dobrostanu) fiz., psychicznego i społ., a nie wyłącznie brak choroby lub niedomagania;
w węższym znaczeniu — nieobecność choroby lub kalectwa; z fizjol. punktu widzenia zdrowie jest to pełna zdolność organizmu do utrzymania równowagi pomiędzy nim a środowiskiem zewn., do prawidłowego reagowania na zmiany środowiska i adaptacji do tych zmian; nauką zajmującą się zdrowiem jest higiena, a utrzymaniem i przywracaniem zdrowia — medycyna.
Słownik języka polskiego PWN: zdrowie
1. «stan żywego organizmu, w którym wszystkie funkcje przebiegają prawidłowo»
2. «stan, w jakim znajduje się żywy organizm»
3. «dobre funkcjonowanie jakiegoś systemu»
A więc czym jest profilaktyka zdrowia w rozumieniu powyższych definicji? Najogólniej mówiąc: zapobieganiem (przeciwdziałaniem) zdrowiu
Czy temu, kto pierwszy użył tego pojęcia, aby na pewno o to chodziło?
Nie ma czegoś takiego, jak profilaktyka zdrowia! Jest edukacja zdrowotna, promocja zdrowia (zdrowego stylu życia). Jeśli chodzi o profilaktykę, to właściwie jest użycie tego słowa w odniesieniu do stanu szeroko pojętej choroby, czyli przeciwieństwa zdrowia.
W dalszej części Encyklopedia PWN mówi:
pojęcie „profilaktyka” jest najczęściej stosowane jako: zapobieganie zagrożeniom zdrowia i życia ludzkiego, patologii społ. oraz innym zjawiskom przeciwstawiającym się uznawanym w danej społeczności normom prawnym, moralnym i etycznym; działania zapobiegawcze w poszczególnych dziedzinach życia charakteryzują się odrębną specyfiką co do celów, metod i stosowanych środków; pozwala to na wyodrębnienie poszczególnych dziedzin profilatkyki, takich jak np.: profilatkyka medyczna, profilatkyka społeczna, profilatkyka wychowawcza, profilatkyka środowiskowa, profilatkyka przeciwalkoholowa itp.
Niestety wiele osób z wykształceniem medycznym beztrosko i bezmyślnie używa pozbawionego logiki zwrotu: "profilaktyka zdrowia". Nie brakuje też stron z takimi tytułami w internecie. I są to, o zgrozo, często strony tzw. "fachowe". Nie wiadomo: śmiać się czy płakać?
Śmiać. Nic innego nie pozostało. Zresztą, jak zapewne doskonale wiesz, takich absurdów jest znacznie więcej. I nie tylko językowych, choć w ostatecznym rozrachunku mogą one mieć dalekosiężne konsekwencje.
Ale świetnie, że zwróciłaś na to uwagę.
wojna światów [Usunięty]
Wysłany: 2018-05-02, 21:47
Gorgiasz napisał/a:
takich absurdów jest znacznie więcej. I nie tylko językowych
Niestety. Wchodzą do powszechnego obiegu i wykorzenić ich ze zbiorowej świadomości nie sposób. Ale uświadamiać zawsze warto!